در صورت مذكوره نيست . و در صورت امكان تخلص به فرار ، پس جواز اتلاف و نحو آن محل تأمّل است . ضمان و عدم دندان در فرض گاز گرفتن 5 - اگر از روى ظلم ، دندان گرفت دست انسانى را پس كشيد دست خود را پس ساقط شد دندان ظالم ، هدر است ، و ضامن سقوط دندان ظالم نيست . و اگر صاحب دست ، ظالم بوده و براى تخلص از ظلمِ مقارن ، دندان گرفته پس با كشيدنِ ظالم ، اسقاط دندان مظلوم نمود ، ضامن [ است ] سقوط دندان مظلوم را ؛ و اگر براى تخلص از ظلم ديگرى كه مسوّغ دندان گرفتن نيست اين عمل انجام داده شد ، ضامن نيست سقوط دندان مظلوم در مورد ديگر را . و اگر مظلوم صاحب دست ، خواست با سيلى زدن و غير ، دفاع نمايد ، جائز است با رعايت مراتب ، حتى اگر با سلاح ، ارادهء دفع كرد با رعايت ترتيب ، جائز است ، و ضامن جنايت بر دندان گيرندهء ظالم نيست ، حتى قتل او با انحصار دفع در آن سبب . و ضامن نيست مگر با عدم رعايت ترتيب در مورد لزوم آن كه عمل غير جائز ، موجب ضمان است ؛ پس با تمكَّن از فكّ دهان با دست ديگر ، جذب يد معضوضه ( با احتمال سقوط دندان عاضّ ) خلاف احتياط است در تكليف ، و احتياط ، موافق ضمان سقوط دندان است . حكم مقاتلين مسلمان 6 - دو كسى كه با هم مقاتله نمايند و بر هم حمله كنند از مسلمانها ، چه قليل باشند يا كثير ، سواره باشند يا پياده ، از روى عدوان ، ضامن جنايت بر همديگر هستند ؛ و اگر يكى دست برداشت از قتال و ديگرى بر او حمله كرد از روى عدوان ، پس خواست اوّلى دفاع نمايد از خودش ، بر دافع در حال دفع ، ضمان جنايات بر مدفوع نيست در صورت رعايت ترتيب ممكن در دفاع بر حسب احتياط متقدم . و اگر دو نفر همديگر را مجروح نمودند و هر دو ادّعاى قصد دفاع نمودند ، هر دو